Afyonkarahisar’ın Gönüllere Kazınan Türküsünün Ardındaki Acı Gerçekler Aydınlandı
Yıllardır dillerden düşmeyen, hüzünlü ezgisiyle yüreklere dokunan Al Fadimem türküsünün ardındaki gerçek hikaye, titiz bir çalışma sonucunda gün yüzüne çıkarıldı. Afyonkarahisar’ın İscehisar ve Bayat ilçelerine bağlı köylerin ortak hafızasında yer alan bu destansı sevda öyküsü, artık daha net bir şekilde anlaşılacak.
TÜBİTAK Destekli Proje, Efsaneyi Canlandırdı
TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir’in, tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında hazırladığı proje, bu önemli kültürel mirasın derinliklerine indi. “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” adlı proje, türkünün gerçek kökenlerini ve ilk sözlerini birinci elden tanıklıklarla belgelemeyi amaçladı. Bu çalışma, halk müziğinin söz ve anlam evrimini anlamak adına da büyük önem taşıyor.
Fadime ve Efe Kadir’in İmkansız Aşkı
Yapılan araştırmalar ve görüşmeler, türkünün kahramanları Fadime Bostan ile Efe Kadir’in dokunaklı hikayesini gözler önüne serdi. Yetim ve maddi durumu yetersiz olan Efe Kadir’in, sevdiği Fadime’yi kaçırmaya karar vermesiyle başlayan olaylar zinciri, dönemin toplumsal koşulları nedeniyle trajik bir sonla noktalandı. Fadime’nin resmi kayıtlarda yaşının küçük gösterilmesi ve ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir cezaevine gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından başka biriyle evlendirildi. Bu zorunlu ayrılık, Efe Kadir’in cezaevinde yazdığı ve yüreğindeki acıyı dile getirdiği türkülere ilham verdi. İşte o türkülerden biri de kuşkusuz Al Fadimem türküsüydü.
40 Yıllık Ses Kaydı, Gerçeğe Işık Tuttu
Projenin en çarpıcı bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden alınmış 40 yıllık bir ses kaydının gün yüzüne çıkarılması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin isteği üzerine kaydedilen bu nadide eser, türkünün dört kıtasını Efe Kadir’in kendi sesinden dinleme imkanı sundu. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireylerinin özenle koruduğu bu kayıt, türkünün ilk ve orijinal sözlerine ulaşılmasında kilit rol oynadı. Bu sayede, yıllar içinde farklılaşan sözlerin aslına uygunluğu da belgelenmiş oldu.
Saha çalışmaları ve elde edilen yeni verilerle birlikte, Al Fadimem türküsünün bilinen sözlerinin ötesinde, daha önce kayıt altına alınmamış kıtalarının da varlığı ortaya konuldu. Bu kapsamlı araştırma, halk kültürümüzün yaşayan bir mirası olan bu türkünün, nesilden nesile aktarılırken geçirdiği değişimi somut verilerle gözler önüne sererek, kültürel belleğimizin zenginleşmesine katkı sağladı. habersentezi.com.tr olarak, bu değerli çalışmayı ve ortaya çıkan sonuçları okuyucularımızla paylaşmaktan gurur duyuyoruz.
