Türkiye’de İş Kazaları: Alınmayan Tedbirler Can Kaybına Yol Açıyor
Türkiye’de meydana gelen iş kazaları, trafik kazalarının ardından en çok can ve mal kaybına neden olan önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Ülke ekonomisine yıllık maliyeti 10 milyar doları aşan bu kazaların büyük çoğunluğunun (%90) temelinde, alınan tedbirlerin gereksiz görülmesi yatıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu konuya dikkat çekerek, iş güvenliği önlemlerinin bir maliyet değil, hayati bir yatırım olduğunu vurguladı.
6331 Sayılı Kanun ve İş Güvenliğinin Önemi
30 Haziran 2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerinde tam olarak uygulanmaya başlandı. Bu kanunun yürürlüğe girmesinin üzerinden geçen yaklaşık 13 yıllık süreçte, iş güvenliğinin ne denli kritik bir öneme sahip olduğu ve alınan önlemlerin bir gider kalemi değil, geleceğe yapılan bir yatırım olduğu net bir şekilde ortaya kondu.
Yapılan istatistikler, geçmişte ülkemizdeki iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve gerekli tedbirlerin alınmamasından kaynaklandığını gösteriyor. Avrupa genelinde iş kazaları ve meslek hastalıkları sıralamasında maalesef üst sıralarda yer alan Türkiye’de, bu kazaların ekonomik yükü de oldukça ağır. Uzman Tükel, “Bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyeti 10 milyar doları aşıyor. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, yaşanan can kayıpları ve acıların yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolar katkı sağlanmış olurdu” şeklinde konuştu.
Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önemi
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği konusunda en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu belirtti. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduklarını ancak alınmayan her önlemin, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açtığını ifade etti. Tükel, “Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti almak zorunda olması, bu alanda önemli bir adım. Ancak kazaların çoğu, alınması son derece basit olan önlemlerin dahi ihmal edilmesinden kaynaklanıyor” dedi.
Kazaları Önleyecek Temel Adımlar
İş güvenliği uzmanı Tükel, iş kazalarını önlemek adına atılması gereken temel adımları şöyle sıraladı:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi,
- Makine koruyucularının yerinde ve aktif tutulması,
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve TS EN standartlarına uygun olması,
- Kimyasal etiketlerinin güncel bulundurulması,
- Verilecek eğitimlerle çalışanların farkındalığının artırılması,
- Çalışanlara yılda en az bir kez iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi.
Tükel, “Maalesef ülkemizdeki en büyük tehlike, ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışı. Çalışanların alışkanlık haline getirdiği risk alma davranışları, iş kazası oranlarının yükselmesinde en büyük etken. Kişisel koruyucu ekipman kullanmamak bir cesaret değil, istatistiksel olarak bir kumardır ve bu kumarın kaybedeni genellikle çalışanın kendisi olur” diyerek sözlerini tamamladı.
