Denizli’nin Doğal Hazinesi: ‘Çameli Pelemiri’ Bilim Dünyasına Kazandırıldı
habersentezi.com.tr olarak, Türkiye’nin biyoçeşitliliğine dair heyecan verici bir gelişmeyi duyurmaktan mutluluk duyarız. Denizli’nin doğal güzellikleriyle ünlü Çameli ilçesinden çıkan yeni bir bitki türü, uluslararası bilim literatüründeki yerini aldı. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında keşfettiği ve dikkatini çeken bu özel bitki, yapılan detaylı incelemeler sonucunda bilim dünyasına tanıtıldı.
‘Çameli Pelemiri’nin Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlanması
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibi tarafından yürütülen titiz çalışmalar, bu bitkinin daha önce bilinmeyen bir tür olduğunu ortaya koydu. Bitkiye, bilimsel adı ‘Cephalaria cameliensis‘, Türkçe karşılığı ise ‘Çameli pelemiri‘ olarak isim verildi. Bu keşif, Türkiye’nin zengin bitki örtüsüne bir yenisini eklerken, aynı zamanda yerel duyarlılığın bilime katkısının da önemli bir örneğini teşkil ediyor.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, keşif sürecini şu sözlerle aktardı: “Yeni tür ilk olarak, bölgenin doğasını yakından takip eden ve arazi gözlemleriyle çalışmalara değerli katkılar sunan emekli öğretmen Rıfat Özdemir tarafından fark edildi. Ardından Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümünden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yürüttüğümüz kapsamlı morfolojik değerlendirmeler, bitkinin mevcut türlerle örtüşmediğini ortaya koydu. Türün yakın akrabalarından ayrıldığı noktaları moleküler düzeyde netleştiren ISSR analizleri ise Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından titizlikle gerçekleştirildi. Bilimsel çalışmanın tamamlanmasıyla birlikte türün bilim için tamamen yeni olduğu kanıtlandı ve makale, taksonomi alanının saygın dergilerinden Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası literatüre girdi.”
Dar Bir Coğrafyada Yayılış Gösteren Nadir Bir Tür: ‘Çameli Pelemiri’nin Korunması Gerekiyor
Yapılan araştırmalar, Çameli pelemirinin yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerde yaşam sürdüğünü gösteriyor. Prof. Dr. Yıldırım, türün yakın akrabalarından belirgin farklılıklar taşıdığını ve moleküler analizlerin de bu ayrımı doğruladığını belirtti. Ancak, türün yaşam alanının sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle, ‘Çameli pelemiri’nin IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesi öneriliyor. Bu durum, bölgedeki biyoçeşitliliğin korunması adına acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye, Cephalaria Cinsi İçin Önemli Bir Merkez
Dünya genelinde yaklaşık 100 tür ile temsil edilen Cephalaria cinsinin, Türkiye için önemli bir çeşitlenme merkezi olduğu biliniyor. Son tanımlanan ‘Çameli pelemiri’ ve ‘Cephalaria dumanii’ türleriyle birlikte Türkiye’deki toplam Cephalaria tür sayısı 49’a, endemik tür sayısı ise 25’e yükseldi. Bu durum, Anadolu’nun bitki çeşitliliği açısından küresel önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Prof. Dr. Yıldırım, keşfin gerçekleşmesinde desteklerini esirgemeyen Çameli Belediyesine ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a teşekkürlerini ileterek, “Doğanın saklı güzelliklerini gün yüzüne çıkaran bu tür keşiflerin artması, Anadolu biyotasının henüz keşfedilmeyi bekleyen zenginliğini gözler önüne seriyor” ifadelerini kullandı. habersentezi.com.tr olarak, bilim ve doğa adına atılan bu önemli adımı kamuoyuyla paylaşmaktan gurur duyuyoruz.
